yevmen

У 2011 годзе у Беларусі адбыўся сапраўдны лакальны эканамічны крызіс, які быў выкліканы не вонкавымі, а ўнутранымі праблемамі. Гэта дало падставу гаварыць аб эканамічным краху ўсёй афіцыйнай мадэлі эканомікі, якую реалізоўвалі ўлады пачынаючы з 1998 года. Асноўным абвінавачваннем з боку незалежных экспертаў стала тое, што ў Беларусі не створаны спрыяльны бізнэс-клімат, існуючыя прадпрыемствы стогнуць пад прэсам праверак і спагнанняў, падатковая сістэма вельмі складаная і вялікі падатковы цяжар накладзены на бізнэс, асабліва прыватны, паўсюдна працвітае карупцыя і “кумаўство”, цяжка зарэгістраваць бізнэс. Адным словам стандартны набор абвінавачванняў у нерынкавасці беларускай мадэлі эканомікі.

Але трэба разабрацца ці праўда гэта. Згодна з рэйтынгам лёгкасці вядзеньня бізнэса, складзенага Сусветнай фінансавай карпарацыяй і Сусветным банкам, Беларусь у 2011 годзе займала 69 месца, а па такім паказчыкам як рэгістрацыя прадпрыемстваў займала  9 радок, а рэгістрацыя уласнасці – аж 4 месца . У той час згодна з гэтым рэйтынгам Расея займае 120 месца, Украіна – 152 месца, Літва – 27 месца, Польша – 62 месца, Казахстан – 47 месца. То бок месца, якое займае наша краіна ў гэтым рэйтынгу, вельмі прыстойнае і яно паказвае, што на заканадаўчым узроўні зроблена вельмі шмат для таго, каб беларусы маглі пачаць і развіваць свой бізнэс.  І сапраўды, адкрыць свой бізнэс у нас не складана (ІП адчыняецца за 2-3 дні) -  праверана на ўласным досведзе. Але вось як далей дзенічаць, дык тут узнікаюць пытанні. Праблема не ў тым, што душаць-абкладаюць-прыціскаюць-не даюць, а ў тым што ў Беларусі досыць абмежаваны попыт на шмат якія катэгорыі тавараў і паслуг, насельніцтва мае даволі сціплыя даходы і нават тое, што зарабляе, даволі актыўна адкладае на “чорны дзень” (у асноўным грошы адкладаюцца ў якасці дэпазітаў у банках). То бок насельніцтва, бізнэс, дзяржава ў нас бедныя (але не нішчыя) і не ствараюць дастатковы попыт для новых бізнэсаў.

Усе гады нашай незалежнасці беларусы пачыналі як правіла свой бізнэс у Беларусі, а калі ў беларускага бізнэсмэна былі амбіцыі і прага пашырыць, ўмацаваць свой бізнэс – ён адразу кідаў свае погляды ў бок Расеі. Але мы бачым, што Расея спрыяльным бізнэс-кліматам пахваліцца не можа.

Дык чаму беларускі бізнэс глядзіць першую чаргу у бок расейскага рынку. На гэтую бізнэс-прывабнасць уплываюць некалькі фактараў. Паспрабуем іх вылучыць.

Па-першае, у Расеі сярэдняя зарплата на пачатак 2012 года склала амаль 800 даляраў, на Украіне – 375 даляраў, Літве – 750 даляраў, Польшчы – больш за 1000 даляраў, а ў Беларусі ўсяго 340 даляраў. Хаця сярэдняя зарплата па краіне гэта як сярэдняя тэмпература па бальніцы, але гэты паказчык яскрава ілюструе пакупную здольнасць насельніцтва, якая з’яўляецца асноўным аб’ектам, які стварае попыт на тавары і паслугі прыватнага бізнэса. У Расеі пакупная здольнасць насельніцтва большая  у два разы чым на Беларусі.

Па-другое, у Беларусі валавы ўнутраны прадукт (ВУП) складае  13,864 даляраў на душу насельніцтва (згодна з методыкай МВФ за 2010 год), у Расеі – 15,807, на Украіне – 6,665, Літве – 16,997 і Польшчы – 18,837 даляраў. То бок у суседніх  краінах, акрамя Украіны, вырабляецца больш розных прадуктаў і паслуг ў пераліку на кожнага грамадзяніна.

Па-трэцяе, у Беларусі пражывае 9,466 млн. чалавек (на канец 2011 года), у Расеі – 143,03 млн., на Украіне – 45,665 млн., Літве – 3,199 млн.  і  Польшы – 38,163 млн. чал.  Як бачым у Расеі пражывае ў 14 раз больш спажыўцоў. Разам з даходамі насельніцтва паказчык колькасці насельніцтва з’яўляецца вызначальным для шмат якіх бізнэсаў у іх планах разгортвання дзейнасці ў тым ці іншым рэгіёне.

Так, у Расеі жыве значна больш насельніцтва, яно багацейшае і народная гаспадарка там багацейшая. Вось таму беларускі бізнэс як і працоўная сіла перацякае (на час ці назаўсёды) ў Расею. Бо, як адзначана вышэй, для бізнэсу вызначальную роль грае наяўнасць плацёжаздольнага насельніцтва, бізнэса і дзяржаўнага бюджэту. Ці не таму ўсе сусветныя брэнды маюць свае прадпрыемствы ці прадстаўніцтва ў такіх краінах як Расея, Кітай, Індыя, Бразілія. А такія фактары як карупцыя, складанае падаткаабкладанне маюць другасную ролю для разгортвання бізнэсу.

З гэта вынікае, што Беларусі ў бліжэйшай перспектыве важна падвышаць узровень жыцця насельніцтва. Але гэта павінна адбывацца не штучна (як гэта рабілася дагэтуль), а праз утварэнне з дапамогай дзяржаўных інвестыцый новых прадпрыемстваў, развіцця бізнэс-ініцыятываў у розных частках рэспублікі, асабліва ў малых мястэчках. То бок зараз дзяржаве важна падтрымаць, а часам і самой інцыяваць утварэнне новых прадпрыемстваў. На жаль цяперашняя дзяржаўная мадэль эканомікі не мае ўнутранай сілы і магчымасцяў рабіць якія-небудзь перабудовы. Але  гэтыя перабудовы ўсё ж адбудуцца, але ўжо пад ціскам часу і ўнутраных абставін.

Вось  ужо больш за 20 год мы жывем у незалежнай беларускай  дзяржаве. Але дагэтуль не толькі  ўлады, а і апазіцыя, і незалежныя эксперты жывуць у сістэме каардынат “Захад-Усход”.  Кожную падзею і навіну ацэньваюць з погляду куды хіліцца Беларусь і чый уплыў тут становіцца большым  — Масквы ці Захада.

Вось амаль і прайшоў 2011 год і ўсе наперабой падсумоўваюць вынікі году. Гэты год сапраўды быў цяжкім для нашай краіны – інфляцыя 104%, рост курса замежных валют у 2,5 разы (з 3000 да 8500), падзенне сярэдняй (ды і рэальных даходаў) у два разы і г.д. Гэта паказала ўразлівасць эканамічнай мадэлі, пабудаванай за часамі кіравання  Лукашэнкі.  Гэты год паказаў не толькі насельніцтву, але і ўладам, што так, як раней мы жыць не зможам і што эканамічныя рэформынепазбежныя.  Пры гэтым  улады знайшлі грошы, каб 2012 год прайшоў спакойна ў эканамічным плане ($2,5 млрд.  за Белтрансгаз, 440 млн –другі транш ад фонда ЕўраАзЭС, $1 млрд  пазыка для “Беларуськалію”, 1млрд  – крэдыт ад Кітаю на пабудову трасы Мінск-Гомель, 10 млрд  ад Расеі на будаўніцтва атамнай электрастанцыі (першыя грошы павінны як раз у 2012 годзе паступіць).  Пры гэтым варта заўважыць, што крэдыты ўладамі бяруцца даволі лёгка, бо ніхто ў будучыні іх не збіраецца аддаваць. Будуць шукацца механізмы як і дзе скасіць, урэзаць і проста дараваць нам пазыкі (і гэта ў першую чаргу тычыцца пазык, якія мы атрымалі ад Расеі ці з дапамогай Расеі).

Таму ў наступным годзе працягнецца паступовы гандаль нашай дзяржмаёмасцю. І асноўнымі пакупнікамі гэтай маёмаці будуць расеійскія інвестары. Таму Лукашэнка будзе паступова губляць эканамічную ўладу, але ў бліжэйшы час палітычная ўлада будзе ўсё ж трымацца ў яго руках. Безумоўна, такі стан рэчаў больш, чым задавальняе Расію. То бок Беларусь як была так і застаецца ў арбіце ўплыву Расіі.

Але ці гэтак гэта дрэнна? А тут з якіх бакоў паглядзець… Некаторыя кажуць, што з боку Расіі ідзе небяспека страты Беларуссю незалежнасці. Часткова гэта так, але ёсць шмат непераадольных фактараў, якія робяць немагчымым паглынанне Расіяй Беларусі.  Першы фактар – гэта чалавечая сквапнасць. Ну давайце ўявім кім будуць нашыя чыноўнікі, міністры, бізнэсмэны ў выніку, калі Беларусь страціць незалежнасць. Большасць з іх разарыцца і будзе выкінута на вуліцу разам з іх сем’ямі.  Ці не таму зараз самыя смелыя антырасейскія заявы мы чуем не ад апазіцыі, а менавіта ад беларускіх чыноўнікаў? Другі фактар – нежаданне самой Расіі нас паглынаць. Так, Расія хоча ўсталяваць тут эканамічны кантроль, да чаго яна, на жаль, паспяхова ідзе. А вось палітычная незалежнасць Беларусі Расеі зусім не патрэбная і на гэта ёсць шмат прычынаў. У выніку паглынання Расія займее на заходнім рубяжы чарговую кропку нестабільнасці , канчаткова пасварыцца  ў першую чаргу з суседзямі (прыбалтыйскія рэспублікі і іншыя краіны СНД) і, што ня менш важна, Расія вымушана будзе “пасадзіць на шыю” расійскага дзяржбюджэту яшчэ 6 абласцей, што нават пры такіх высокіх коштах на нафту яна дазволіць сабе не можа. Таму можна зрабіць вывад, што з 2000 года (з прыходам Пуціна да ўлады) пагроза пагнання Беларусі Расей знікла, а пра такую небяспеку Расіяй зараз могуць казаць толькі людзі, якія адарваныя ад беларускай рэчаіснасці (напрыклад , Пазьняк).

Але што б было калі б трэнд змяніўся і беларускае кіраўніцтва ўзяло б курс на еўраінтэграцыю, аб чым такмараць  цяперашнія апазіцыянеры. Безумоўна, гэта пагражала б палітычнай уладзе цяперашняга рэжыму, але ці прынёс бы гэты курс толькі дабро для нашай дзяржавы і нацыі? А вось у гэтым асабіста я моцна сумняюся.  Што прынесла еўраінтэграцыя для Летувы і Латвіі? З той самай Літвы на заробкі на Захад з’ехала ад траціны да паловы насельніцтва. У Латвіі зараз рускага насельніцтва больш, чым карэннага, хоць раней гэтыя суадносіны складалі 60% / 40% на карысць латышоў. І ўсё таму, што латышы падаюцца на Захад за “доўгім еўра”, а латышскія рускія аказаліся больш аседлымі.  Усе бардэлі  Нямеччыны і іншых краінаў запоўнілі балгаркі,румынкі і полькі. Нават тая ж Польшча вымушаная была прызнаць прастытуцыю, і зараз у кожным, нават невялічкім мястэчку, ёсьць бардэль.Так, латышы і балгары пачалі больш заможна жыць, у першую чаргу маючы магчымасць ездзіць на заробкі ў больш заможныя краіны. Але што атрымалі дзяржавы і нацыі ад гэтай інтэграцыі? Дык вось тут значна больш мінусаў, чым плюсаў. “Новыя сябры” пераўтварыліся ва ўскраіны імперыі пад назовам ЕС, галоўнай мэтай якіх стала забяспечваць метраполію (“старых сяброў” ЕС) кваліфікаванай і таннай працоўнай сілай.  Пры гэтым варта памятаць, што тыя ж балгары і летувісы ў нацыятворчасці пайшлі значна далей за беларусаў, і маюць даволі трывалую нацыянальную самасвядомасць.

Што б адбылося  беларускай нацыяй, калі б наша краіна была зараз сябрам ЕС? Ды тое, што адбылося з Летувой, але толькі з той розніцай, што беларусы з’ехалі б і забыліся пра сваю Радзіму і нацыю.  А падцвярджэннем таму служаць факты. Так, ў Чэхіі перабывае больш за 60 тыс. беларусаў, але толькі 2 тыс з іх так  ці інакш удзельнічаюць у жыцці беларускіх грамадскіх аб’яднанняў. А большасць краін ЕС зусім не маюць аб’днанняў беларусаў, хаця кожны з нас ведае ці чуў пра знаёмых, якія жывуць у той ці іншай еўрапейскай краіне. Віной таму – неразвітая нацыянальная самасвядомасць беларусаў. Фармаванне сучаснай беларускай нацыі фактычна пачалося ў 1990 годзе з аб’яўлення сваёй незалежнасці.

Таму тыя палітычныя дзеячы, якія ставяць мэтай уваходжанне Беларусі ў Еўрапейскі Саюз, памыляюся не менш за тых,хто цягне Беларусь у Саюзную дзяржаву з Расіяй. Безумоўна, ў еўрапескіх краінаў ёсць шмат чаму павучыцца  – іх эканамічным дасягненням, а таксама нацыятворчай дзейнасці. А самая эфектыўная форма кірвання (і гэта даказалі прыклады развітых еўрапейскій і азіяцкіх краін) – гэта нацыянальная дзяржава з кіравана-ліберальнай эканомікай. Мэтай развіцця нашай дзяржавы з’яўляецца выбудова эфектыўных нацыянальных дзяржаўных інстытутаў з паралельным развіццём кіравана-ліберальнай эканомікі  кшталту  эканомікі Паўднёвай Карэі.

А што тычыцца ўдзелу Беларусі ў розных палітычных і эканамічных саюзах,  гэта не прымальна для нашай дзяржавы.  Адзіны варыянт удзелу нашай дзяржавы ў такіх саюзах – гэта калі мы самі створым такі саюз і будзем там весці рэй, як некалі беларусы (літвіны) стварылі саюз-дзяржаву Вялікае Княства Літоўскае, якая аб’яднала дробныя княствы і мела абсяг ад Балтыйскага да Чорнага мора.

http://aljans.org/news/byelarus-yak-polye-bitvy

Устойлівасьць улады ў Беларусі раней шмат якія эксперты зьвязвалі напрамую са станам беларускай эканомікі. Эканамічныя падзеі 2011 года паказалі, што палітычнай уладзе ў Беларусі спад у эканоміцы пакуль не пагражае. Але  пасіўнасьць насельніцтва і апазыцыі ніяк не “расслабіла” уладу, якая апошнім часам рашуча ўзялася за вырашэньне эканамічных праблемаў.

Пачынаючы з красавіка ўлады зрабілі шмат эканамічных памылак, галоўнымі з якіх былі незразумелая палітыка на валютным рынку і нежаданьне праводзіць рэформы ў эканоміцы, у першую чаргу – замаруджваньне прыватызацыі беларускіх прадпрыемстваў. Але падзеі верасьня-кастрычніка паказалі, што кіраўнік краіны падтрымаў рыначны падыход вырашэньня тых эканамічных праблем, якія назапасіліся і якія ўсе гэтыя месяцы актыўна лабіравалі С.Румас з М.Мясніковічам.

Менавіта тандэм “Румас-Мясьніковіч” меў апошнія месяцы шэраг удалых перамоваў, якія змогуць у наступным годзе ашчадзіць і прыцягнуць некалькі мільярдаў даляраў у беларускую эканоміку. Так, амаль на фінішнай прамой перамовы па кошце на газ для
Беларусі на 2012 год, што дазваляе меркаваць, што цана на газ будзеш значна зьніжана і атрымаем рассрочку плацяжоў за пастаўкі газа ў 4 квартале 2011 года. Таксама пазітыўныя навіны прыйшлі пасьля перамоваў па нафце – вельмі верагодна, што ў 2012 годзе Беларусь імпартуе ад 23 млн. тон бязмытнай нафты, а прэміі пастаўшчыкам нафты могуць быць значна зьніжаны, што дасьць Беларусі зарабіць пару мільярдаў даляраў.

Акрамя гэтага, у заключнай стадыі перамовы па прыватызацыі 50% дзярждолі з ААТ “Белтрансгаз”, ААТ “Гродна Азот”, дзярждолі мабільнага аператара МТС. Таксама зараз будзе праводзіцца конкурс па продажы долі ў Петрыкаўскім радовішчы калійнай солі.

Разам з тым, Нацыянальны банк працягне жорсткую грашова-крэдытную і працэнтную палітыку. Нацбанк таксама пачаў і будзе працягваць прымаць меры па сніжэньню дэбіторскай запазычанасьці беларускіх экспарцёраў і вяртаньне экспартный выручкі ў краіну.

Аптымізм унушаюць і апошнія заявы кіраўнікоў Антыкрызіснага фонда ЭўрАзЭС, якія папярэдне падцьвердзілі верагоднасьць выдзяленьня другога траншу крэдыта ад гэтага фонда. Больш складана ў перамовах з МВФ, які пакуль не разглядае магчымасьць выдачы крэдыта нашай краіне. Але калі ўрад Беларусі будзе прытрымлівацца той эканамічнай палітыкі, якую ён зараз распачаў, то ёсьць вялікая верагоднасьць выдзяленьня крэдыту ад МВФ у другой палове 2012 года.

То бок грошай на падтрыманьне беларускай эканомікі ў 2012 годзе хопіць, асабліва ўлічваючы, што па ацэнцы МВФ ў 2012 годзе Беларусі для абслугоўваньня зьнешніх абавязальніцтваў трэба  USD 1,8 млрд., а дэфіцыт зьнешняга фінансаваньня па ацэнцы таго ж фонда складзе ўсяго USD 4,7 млрд.

Больш цікавым з эканамічнага пункту гледжаньня выглядае 2013 год, у якім, паводле ацэнкі МФВ, Беларусі на пагашэньне зьнешніх абавязальніцтваў трэба будзе накіраваць  USD 2,4 млрд., а дэфіцыт зьнешняга фінанасаваньня складзе USD 6,2 млрд. А вось грошы на гашэньне тых пазык кіраўнікі краіны пакуль шчэ ня ведаюць дзе ўзяць.

Але эканамічная палітыка беларускага ўрада далей, чым на год не глядзіць і дзейнічае па прынцыпу – “Нам бы ноч прастаяць ды дзень пратрымацца!”.

Таму тым, хто ўсё ж спадзяецца, што эканоміка дацісьне сытуацыі і што павінны пачацца палітычныя зьмены, прыйдзецца як мінімум год пачакаць ці знайсьці іншыя метады зьмены сытуацыі, адкінуўшы спадзеў на эканоміку.

Але дадзены прагноз утрыманьня эканамічнай сытуацыі мажлівы пры ўмове, што  кіраўнік краіны і ягоныя дарадцы будуць прыслухоўвацца да такіх рыначнікаў як С.Румас. Калі ж С.Румас ў падкілімных бойках перайграе іншы цэнтар сілы, тады можна
прагназаваць далейшы некантраляваны эканамічны спад у беларускай эканоміцы.

http://aljans.org

Як я і прагназаваў на мінулым тыдні, курс даляра працягнуў павольна расьці. Шмат хто з эканамістаў (ды і з простых людзей) чакалі, што пасьля нарады ў прэзыдэнта адбудуцца зьмены і Нацбанк з урадам зробяць захады на тое, каб курс стаў адзіным.

25.08.2011 г. адбылася пашыраная нарада ў прэзыдэнта з удзелам кіраўнікоў нацбанка і міністэрстваў, па выніках якой было вырашана, што пакуль няма падстаў для яшчэ адной дэвальвацыі беларускага рубля і фактычна гэтае пытаньне “замарозілі” шчэ на два месяцы.

Адказ на пытаньне “чаму кіраўніцтва не прыняло рашэньне пра дэвальвацыю” вельмі просты – няма рэзэрваў для гэтага і што самае галоўнае: правядзеньне дэвальвацыі не ў інтарэсах дзяржавы. Фактычна зараз у чарговы раз ахвяравалі інтарэсамі часткі беларускага бізнэсу (імпарцёраў) і часткі беларускага грамаства, што мае залішнюю грашовую масу, якую яна звычайна захоўвае ў далярах.

Фактычна варта прызнаць, што ў краіне сфарміраваліся дзьве паралельныя эканомікі.

Першая – гэта дзяржаўныя ворганы, буйныя дзяржаўныя прадпрыемствы і канцэрны. Тут курс даляра – 5 000 руб. І па гэтым курсе прадпрыемствы-экспарцёры прадаюць 30% сваёй выручкі, за кошт якой іншыя дзяржаўныя прадпрыемствы, якім патрэбна валюта, набываюць імпартныя тавары і сыравіну. І кропкі роста валютных рэзэрваў і наагул валюты ёсьць. Справа ў тым, што за апошнія месяцы значна вырас экспарт па усім сэктарам эканомікі (вывозім усё, што можам), але большасць экспартнай выручкі зараз знаходзіцца ў дэбіторскай запазычанасьці. Простымі словамі прадпрыемствы наўмысна стрымліваюць паступленьне выручкі ў краіну, каб не прадаваць 30% выручкі па курсе 5 000 руб. Але гэтую праблему можна вырашыць чыста адміністратыўнымі мэтадамі, што, я думаю, улада ў бліжэйшы час і зробіць. Да гэтага па восені павінны прыйсьці чарговы транш крэдыту ад антыкрызіснага фонда ЭўраАзЭС. І, магчыма, будзе прададзены Белтрансгаз. Таму грошай перазімаваць і закупіць неабходны імпарт для беларускай эканомікі будзе.

Другая – гэта дробны і сярэдні бізнэс Беларусі і частка беларускага насельніцтва, якая ў сваёй большасьці завязаная на гэтым бізнэсе. У большай сваёй частцы беларускі прыватны бізнэс на гады незалежнасьці так і ня змог перарасьці стадыю “купі-прадай”. Таму большасьць прыватнага бізнэсу арыентаваная на імпарт. Вось гэтая частка бізнэсу нават ва ўмовах цяперашняга крызісу працягвае сваю ранейшую дзейнасьць (бо па-іншаму яны й ня могуць весьці бізнэс). Таксама за гады “беларускага эканамічнага цуда” сфармаваўся так званы беларускі сярэдні клас, які набываў кватэры, машыны, ездзіў штогод у адпачынак у Турэччыну. І гэтыя два бакі фактычна зьяўляюцца пакупнікамі валюты (галоўнымі гульцамі) на “чорным” рынку , бо ад легальных крыніц набыцьця валюты яны фактычна адрэзаныя. Вось на гэтым рынку мы бачым пастаянны рост курса валюты. І гэты рост у першую чаргу абумоўлены тым, што за 5 месяцаў крызіса валюты на руках насельніцтва значна менш.

Безумоўна, гэтыя дзьве эканомікі часам дзесьці й перакрыжоўваюцца (хаця б у тым, што і простыя працаўнікі заводаў набываюць імпартныя спажывецкія тавары), але пакуль існуюць у сваіх асобных рэальнасьцях.

І можна прагназаваць, што прынамсі да канца года такі стан рэчаў застанецца. Гэта значыць, што афіцыйны курс будзе трымацца ў калідоры 10% дэвальвацыі, а “чорны рынак” працягне расьці – за тыдзень у сярэднім на 200-300 руб.

Ленін неяк сказаў: Сьмерць мільёнаў - статыстыка, сьмерць асобнага чалавека - трагедыя.
Звалі яе Вольгай. Мы разам з ёй вучыліся да 7 класа. Потым я пайшоў у клас з матэматычным ухілам, а яна засталася ў класе бяз ухіла (калі так можна сказаць). Ніколі з ёй не сябравалі, але калі на вуліцы сустракаліся абавязкова віталіся і пыталіся як жыцьцё-быцьцё.
Пасьля школы яны адвучылася ў Салігорску і засталася працаваць там жа - працавала на Белкаліі. Ажанілася, нарадзіла трох дзетак, разам з мужам (які таксама на Белкаліі працуе) пабудавалі дыхтоўны дом у Старобіне. Здавалася б, добры лёс добрай беларускай дзяўчыны. Але...
На мінулых выходных мне мае бацькі распавялі пра трагедыю. Патрапіла Вольга у бальніцу, як людзі казалі з расьсячэньнем на галаве і з сатрасеньнем мазгоў, але калі дактары захацелі выклікаць міліцыю - адмовілася і пайшла дахаты. Назаўтра Вольга пайшла набыла вяроўку, адрэзала патрэбны кавалак і ў ляску недалёка ад завода павесілася на сасёнцы. Ніякіх перадсьмяротных цыдулак, ніякіх развітаньняў - проста пайшла і ўдавілася.
Людзі, канешне, ува ўсім абвінавацілі яе мужыка, які па чуткам ад тых жа людзей моцна яе зьбіваў. Ёй шмат разоў людзі казалі, каб сышла ад яго, але Вольга кожны раз абараняла свайго мужыка і казала, што ён добры муж. Ніколі на яго не падавала ў міліцыю і кожны раз абараняла яго і сваю сям'ю.
Таму калі людзі даведаліся, што Воля ўдавілася, то былі проста шакаваныя.
Кожны сабе задае пытаньні, як добрая, ветлівая беларуская дзяўчына, якая нарадзіла трох дзетак (старэйшая дачка вучыцца ў 5 класе, а малодчанькаму ўсяго 3 гадкі), якая год таму скончыла ВНУ, якая зарабляла вельмі неблагія грошы (па мерках нават Салігорска), вось так пайшла, набыла вяроўку і ўдавілася. І ніхто не можа даць адказу. Адныя абвінавачваюць яе мужа, а іншыя проста разводзяць рукамі.
Вось такая трагедыя адбылася з беларускай дзяўчынай у маленькім беларускім мястэчку Старобін.

Вось і скончыўся працоўны тыдзень...
Часам ідзеш з працы і думаеш - а што б чалавек рабіў, калі яму не трэба было працаваць? Для сябе я адказу не знаходжу. Для мяне праца такая ж арганічная частка жыцьця як напрыклад сэкс.
Нармальнаму чалавеку трэба адчуваньне сваёй патрэбнасьці ў гэтым жыцьці. Хтосьці гэтую запатрабаванасьць рэалізуе пра нараджэньне дзяцей (годная справа), а іншыя проста ніяк не рэалізуюць.  Але большасьць (прынамсі мужчын) гэта робіць праз працу, а дакладней дасягненьні на сваёй працы. І вось я прызнаюся (у першую чаргу сабе), што я таксама працаголік... ))
І ўсё больш і больш прыходжу да думкі, што ўжо прыйшоў час пачаць сваю справу. Чым і займуся ў бліжэйшыя пару год. ))

На гэтыя выходныя з сябрамі выбіраўся на возера Селява. Увесь тыдзень глядзеў прагноз надвор'я - паказвалі, што будзе дождж... Але ў суботу было выдатнае надвор'е - сонца і лёгкі вецер. Вада ў Селяве чыстая, а дно  не ілістае і на беразе пясочак.

Крупскі край - гэта сапраўдная Беларусь: прырода, вёсачкі, людзі. Калі ехалі дахаты з возера, падвозілі бабулю, самая яна родам з Любаньшчыны, але ўсё жыцьцё пражыла ў Дакучына. Спадабалася беларуская мова бабулі - вельмі прыемна бачыць і чуць, што беларушчына жыве. А назвы вёсак якія - Лютыя, Язбы, Дуброўка, Старажышча, Забор'е... Возера, лясы, вясковыя хаты - вельмі маляўніча і прыгожа.

Вось колькі прыходзіцца ездзіць па Беларусі і заўважаю, што розніца паміж Заходняй і Ўсходняй Беларуссю няма. Тыя ж праблемы (пьянства, побытавае насільле і г.д.), тыя ж клопаты (як бульбу пасеяць-выкапаць), тыя ж далягляды (лясы, азёры, балоты). Нават вёскі такія ж  - і хаты так жа пафарбаваныя і платы часам заваленыя.

А на прыроду трэба часцей выбірацца, бо там я  асабліва адчуваю, як люблю свой Край, сваю Радзіму.

Парадавала спасылка - http://www.youtube.com/watch?v=A-dEDbaCAxg&feature=player_embedded#at=17

Апошні тыдзень толькі і чытаеш, што дрэнныя навіны - там падаражэла, даляраў няма і гэтак далей. Учора цікавую перадачу паглядзеў - http://www.youtube.com/watch?v=ljJTj_-AqVo&feature=player_embedded#at=2168
Але вось сны бачу зусім іншыя. Сёньня ў сне я быў у Варонежы і сустрэў Батуева. ))) Там ён быў на сваім малатанажным грузавіку, збіраў нейкія тавары і разам з сябрамі накіроўваўся ў Літву. Дык вось мяне падвезлі па нейкім адрасе, але я апынуўся на нейкай бензакалонцы, дзе мне трэба было заправіць ужо сваю машыну. І вось там чамусьці адразу пачаў бензін заліваць не ў бак, а ў  шкляны слоік. Што самае цікавае туды палілася вада. А потым я чыніў разборкі...
Прачнуўся і падумаў - хм, лепей бы пра крызіс чаго прысніў. )))